Diệp hạ châu: Thảo dược bảo vệ gan hiệu quả bất ngờ

Diệp hạ châu hay còn gọi là cây chó đẻ răng cưa

Diệp hạ châu là cây cỏ mọc hoang nhưng lại có công dụng tuyệt vời trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh về gan như viêm gan B, viêm gan C, chức năng gan suy giảm. Vậy thực hư chuyện này như thế nào? Và diệp hạ châu chữa bệnh gì? Bài viết sau đây, Dược liệu 24h sẽ chia sẻ thông tin về loài cây này đến bạn đọc.

Cây diệp hạ châu là cây gì?

  • Tên tiếng anh/Tên khoa học: Chamber bitter
  • Tên khoa học: Phyllanthus urinaria L.
  • Tên gọi tiếng anh khác: Gripeweed, shatterstone, stonebreaker, leafflower.
  • Thuộc họ Thầu dầu: Euphorbiaceae.
  • Tên gọi khác: Cây chó đẻ răng cưa, cây cau trời, diệp hạ châu đắng, diệp hòe thái, lão nha châu.
  • Tên hán việt: Trân châu thảo, diệp hậu châu, nhật khai dạ bế.

Diệp hạ châu là một loại cỏ mọc hàng năm, cao chừng 30cm, có khi đến 60–70cm. Thân khá nhẵn, mọc thẳng đứng và thường có màu hồng đỏ. Lá mọc so le, hình bầu dục, xếp sít nhau thành hai dãy. Mặt trên lá có màu xanh lục nhạt, mặt dưới hơi xám, cuống lá rất ngắn.

Diệp hạ châu hay còn gọi là cây chó đẻ răng cưa
Diệp hạ châu hay còn gọi là cây chó đẻ răng cưa

Hoa mọc ở kẽ lá, cuống ngắn, đơn tính cùng gốc. Quả nang, hình cầu, hơi dẹt và mọc rũ xuống ở dưới lá. Quả có khía mờ và có gai, bên trong chứa hạt hình 3 cạnh. Chính vì quả nằm ở dưới lá nên loài cây này có tên gọi là diệp hạ châu (diệp = lá, hạ = dưới, châu = quả).

Mùa hoa vào tháng 4–6, mùa quả thường khoảng tháng 7–9.

Ở Việt Nam, chi này có khoảng 40 loài nhưng đáng chú ý là Phyllanthus urinaria L. (diệp hạ châu hay chó đẻ răng cưa, quả có gai) và P. niruri L. (thường gọi là cây chó đẻ, quả nhẵn).

Bộ phận dùng: Thường dùng toàn cây, bỏ rễ. Sau khi rửa sạch, diệp hạ châu có thể dùng tươi hoặc phơi sấy khô.

Trong cây chó đẻ răng cưachứa rất nhiều chất thuộc các nhóm hóa học sau:

  • Flavonoid: kaempferol, quercetin, rutin.
  • Triterpen: stigmasterol, stigmasterol-3-0-ꞵ-glucosid, ꞵ-sitosterol,…
  • Tanin: axit elagic, axit galic…
  • Phenol: methylbrevifolin carboxylat.
  • Axit hữu cơ: axit succinic, axit ferulic, axit dotricontanoic.
  • Lignan: phylanthin.
  • Các thành phần khác: n-octadecan, axit dehydrochebulic methyl ester, triacontanol, phylanthurinol acton.

Cây diệp hạ châu có tác dụng gì?

Theo các nghiên cứu cho thấy, chiết xuất của cây diệp hạ châu có tác dụng bảo vệ tế bào gan. Bên cạnh đó, dược liệu này còn có tác dụng kháng khuẩn đối với các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn coli và diệt nấm.

Theo đông y, cây diệp hạ châu có vị hơi đắng, tính mát, có tác dụng sát trùng, tiêu viêm, tiêu độc, tán ứ, thông huyết mạch và lợi tiểu.

Trong kinh nghiệm dân gian, cây chó đẻ răng cưa đã được dùng để chữa viêm da, lở ngứa, viêm họng, mụn nhọt, sản hầu ứ huyết đau bụng và tưa lưỡi ở trẻ em. Ngoài ra, dược liệu này còn dùng trong điều trị bệnh sốt, rắn rết cắn.

Theo tài liệu của Ấn Độ, loại cây này còn được dùng để thay thế cho cây chó đẻ P. niruri trong điều trị chứng khó tiêu, lỵ, phù hay các bệnh lý đường niệu – sinh dục, bệnh lậu và hỗ trợ người bệnh đái tháo đường.

Cây diệp hạ châu chữa bệnh gì?

Diệp hạ châu có tác dụng bảo vệ lá gan hiệu quả
Diệp hạ châu có tác dụng bảo vệ lá gan hiệu quả

Cây diệp hạ châu chữa bệnh gì? Danh sách mà cây thuốc này chữa bệnh có thể kể đến là: bệnh viêm gan B, viêm gan, vàng da, xơ gan cổ chướng, nhọt độc sưng đau, chữa trẻ em tưa lưỡi, trị ăn không ngon, đau bụng, sốt.

Lưu ý khi dùng cây diệp hạ châu

  • Cây thuốc này có thể gây khó chịu cho dạ dày hoặc tiêu chảy.
  • Không nên dùng dược liệu diệp hạ châu đối với phụ nữ có thai và trẻ em dưới 2 tuổi.
  • Dược liệu này có thể tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng.

Cây diệp hạ châu có mấy loại?

Tại Việt Nam, cây diệp hạ châu có 02 loại cơ bản, mỗi loại có công dụng khác nhau. Cây thường được sử dụng làm cây dược liệu được gọi là diệp hạ châu đắng (cây chó đẻ thân xanh), diệp hạ châu ngọt (cây chó đẻ thân đỏ).

Lưu ý: Có một loài cũng được gọi là cây diệp hạ châu thân có màu xanh đậm không sử dụng làm thuốc dễ bị nhầm lẫn với 2 loại trên.

Bài thuốc từ cây diệp hạ châu

Nhiều bài thuốc hay từ cây diệp hạ châu
Nhiều bài thuốc hay từ cây diệp hạ châu
  • Bài thuốc tiêu độc từ cây diệp hạ châu

Bài 1: Cây chó đẻ răng cưa 1 nắm, giã hoặc nghiền nát với ít muối, ép thành nước uống, bã đắp vào chỗ đau. Bài thuốc có tác dụng trong trị nhọt độc sưng đau.

Bài 2: Cây chó đẻ răng cưa và lá thồm lồm liều lượng bằng nhau; đinh hương 1 nắm. Tất cả đem giã nát, đắp vào chỗ đau. Thuốc để điều trị lở loét không liền miệng

  • Bài thuốc thanh can lợi mật từ cây diệp hạ châu

Bài 1: Cây chó đẻ răng cưa 24g, chi tử 8g, nhân trần 12g, hạ khô thảo 12g và sài hồ 12g. Sắc thuốc uống trong ngày và uống liên tục 3 tháng. Thuốc có tác dụng điều trị viêm gan virus B.

Bài 2: Cây chó đẻ răng cưa 30g, chi tử 12g và mã đề thảo 20g. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc dùng để chữa viêm gan vàng da, viêm ruột tiêu chảy.

Bài 3: Cây chó đẻ răng cưa 16g, vỏ bưởi khô 5g, bồ bồ 16g, hậu phác 8g; thổ phục linh, tích huyết thảo, chi tử, rễ đinh lăng mỗi vị 12g và vỏ cây đại 8g. Sắc thuốc uống trong ngày. Thuốc dùng để chữa viêm gan virus.

  • Bài thuốc thông huyết, hoạt huyết 

Bài 1: Cây chó đẻ răng cưa và mần tưới mỗi thứ 1 nắm, có thể dùng thêm bột đại hoàng 8g. Tất cả đem giã nhỏ, thêm đồng tiện, vắt lấy nước uống; bã đắp vết thương. Bài thuốc có tác dụng tốt với vết thương ứ máu.

Bài 2: Lá diệp hạ châu 1 nắm, giã nhỏ, thêm ít vôi tôi và đắp lên miệng vết thương khi bị thương hay chảy máu.

  • Bài thuốc chữa sốt rét từ cây diệp hạ châu

Bài 1: Lá cây chó đẻ răng cưa 8g, ô mai 4g, thường sơn 12g, dây gân 10g, dây cóc 4g, dạ giao đằng 10g, thảo quả 10g, lá mãng cầu tươi và binh lang 4g. Sắc thuốc uống trong ngày trước khi lên cơn sốt rét 2 giờ. Tác dụng của bài thuốc để chữa sốt rét.

Bài 2: Cây chó đẻ răng cưa 12g và cam thảo đất 12g. Sắc thuốc uống hàng ngày. Thuốc có tác dụng chữa suy tế bào gan gan, sốt rét và nhiễm độc nổi mẩn mụn do nhiệt.

Bài 3: Cây chó đẻ răng cưa 10g, cỏ nhọ nồi 20g và xuyên tâm liên 10g. Các vị tán thành bột. Mỗi ngày chia uống thành 3 lần, mỗi lần 4 – 5g. Tác dụng trong điều trị sốt rét.

Cách sử dụng diệp hạ châu

Bạn có thể dùng 20–40g dược liệu mỗi ngày ở dạng cây tươi hay sao khô, sắc đặc để uống.

Khi dùng ở dạng bôi, đắp ngoài da thì không giới hạn liều lượng.

Đồng thời bạn nên tham khảo thêm ý kiến của các bác sĩ chuyên môn hoặc chuyên gia sức khỏe để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Giá cây diệp hạ châu

Diệp hạ châu là dược liệu phổ biến, vì thế bạn đọc có thể tìm mua tại hầu hết các cửa hàng thuốc đông y trên toàn quốc. Hiện nay, trên thị trường giá diệp hạ châu dao động trong khoảng từ 80-100k/1kg. Bạn đọc cần cẩn trọng trước khi quyết định mua để tránh trường hợp mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng,…

Trên đây là toàn bộ thông tin xoay quanh cây thuốc diệp hạ châu. Hy vọng những chia sẻ này của Dược liệu 24h sẽ giúp ích cho độc giả. 

Chúc bạn luôn khỏe mạnh và an vui!

Xem thêm:

Địa liền: 4 bài thuốc chữa bệnh hữu dụng không nên bỏ qua 

Địa hoàng: “Thần dược” bổ thận, bổ huyết nên dùng

Leave a Reply

Your email address will not be published.