Địa hoàng: “Thần dược” bổ thận, bổ huyết nên dùng

Cây địa hoàng giúp bổ thận, bổ máu, giải độc cơ thể

Địa hoàng được sử dụng nhiều trong các bài thuốc bổ thận, bổ huyết, mát huyết. Vậy, tác dụng và bài thuốc từ dược liệu này như thế nào? Hãy cùng Dược liệu 24h tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

Cây địa hoàng là cây gì?

  • Tên tiếng việt: Sinh địa, Địa hoàng, Thục địa
  • Tên khoa học: Rehmannia glutinosa (Gaertn.) Libosch. ex Steud.
  • Họ: Scrophulariaceae (Hoa mõm chó)
Cây địa hoàng có nguồn gốc từ các tỉnh ôn đới ẩm của Trung Quốc
Cây địa hoàng có nguồn gốc từ các tỉnh ôn đới ẩm của Trung Quốc

Địa hoàng là cây thân thảo, cây trưởng thành cao từ 40 – 50cm, các đốt trên thân rất ngắn, mỗi đốt có 1 lá. Cây không có cành, các đốt thân dài ra nhanh ở thời kỳ cây ra hoa. Trên thân sinh địa có lông tơ mềm màu tro trắng. Bộ rễ sinh địa gồm 4 loại là rễ tơ, rễ hom, rễ bất định và rễ củ (bộ phận thu hoạch – phình ra thành củ sinh địa). Củ sinh địa có chiều dài khoảng 15 – 20cm, đường kính từ 0,5 – 3,4cm, ruột màu vàng nhạt, vỏ màu hồng nhạt.

Lá cây sinh địa mọc quanh các gốc theo các đốt, đầu lá hơi tròn, rộng 2 – 6cm, dài 3 – 15cm. Mép lá có răng cưa, lá có nhiều gân, phiến lá mềm, trên mặt lá có 1 lớp lông mềm màu tro trắng. Hoa sinh địa mọc theo chùm, đài và cánh hoa hình chuông, hoa 5 cánh, dài 3 – 4cm, mặt ngoài màu tím sẫm còn mặt trong hơi vàng. Mùa hoa nở rộ vào tháng 3 – tháng 4 hằng năm. Ở nước ta, ít thấy sinh địa kết quả. Ở Trung Quốc, mùa quả vào khoảng tháng 5 – tháng 6 hằng năm, mỗi quả có 200 – 300 hạt, hạt nhỏ màu nâu nhạt, hình trứng.

Cây sinh địa có nguồn gốc từ các tỉnh ôn đới ẩm của Trung Quốc. Ở Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam cũng trồng sinh địa với quy mô nhỏ. Ở nước ta, dược liệu này được trồng nhiều tại các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, Cao Bằng, Phú Thọ, Vĩnh Phúc,… Các tỉnh núi cao, hơi lạnh nhiều trồng vào tháng 3 – tháng 4, thu hoạch vào tháng 8 – tháng 9 hằng năm. Các tỉnh trung du, đồng bằng trồng 2 vụ vào tháng 1 – tháng 2 rồi thu hoạch vào tháng 7 – tháng 8; trồng vào tháng 7 – tháng 8 và thu hoạch vào tháng 2 – tháng 3 sang năm.

Cây địa hoàng có tác dụng gì?

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại địa hoàng có tác dụng:

  • Chống viêm
  • Hạ đường huyết
  • Trợ tim, hạ áp
  • Cầm máu
  • Bảo vệ gan
  • Lợi tiểu
  • Chống phóng xạ
  • Chống nấm
  • Ức chế chức năng vỏ tuyến thượng thận

Theo Y học cổ truyền địa hoàng có tác dụng:

  • Làm thuốc bổ
  • Bổ máu
  • Lợi tiểu
  • Cải thiện thị lực, làm sáng mắt
  • Chống suy nhược cơ thể
  • Thanh nhiệt, mát máu
  • Cầm máu
  • Kháng sinh

Cây địa hoàng chữa bệnh gì?

Cây địa hoàng giúp bổ thận, bổ máu, giải độc cơ thể
Cây địa hoàng giúp bổ thận, bổ máu, giải độc cơ thể

Sinh địa là cây thuốc có vị ngọt đắng, tính lạnh, nên có thể dùng chữa một số bệnh như:

  • Bổ thận, bổ máu, làm mát máu, thông huyết mạch, chữa hư lao.
  • Chữa sốt cao kéo dài, mất nước.
  • Chữa ho lâu ngày, rối loạn thực vật do lao.
  • Giải độc cơ thể, chữa viêm họng, mụn nhọt.
  • Chữa chảy máu do sốt nhiễm trùng: chảy máu cam, lỵ ra máu, ho ra máu…
  • Chữa táo bón do tạng nhiệt hay sốt cao mất nước gây táo bón.
  • An thai khi sốt nhiễm trùng gây động thai.

Lưu ý khi dùng cây địa hoàng

  • Sinh địa kỵ đồng gây tổn huyết, bại thận làm tóc bạc.
  • Không dùng sinh địa hoàng cho các trường hợp suy và thấp nặng ở tỳ, đầy bụng hoặc ỉa chảy.

Cây địa hoàng có mấy loại?

Trung Quốc hiện nay có hai loại địa hoàng được trồng phổ biến như giống Hoài Khánh ở vùng Hà Nam, giống Kiến Kiều được trồng phổ biến ở vùng Hàn Châu và Triết Giang.

Trong hai giống trên giống Hoài Khánh có phẩm chất tốt hơn nhưng yêu cầu điều kiện ngoại cảnh khắt khe hơn giống Kiến Kiều. Địa hoàng được người Trung Quốc trồng ở nhiều vùng và là mặt hàng xuất khẩu đứng đầu thế giới.

Bài thuốc từ cây địa hoàng

Điều trị bệnh hiệu quả từ nhiều bài thuốc của cây địa hoàng
Điều trị bệnh hiệu quả từ nhiều bài thuốc của cây địa hoàng

Dưới đây là một số bài thuốc sử dụng cây địa hoàng để điều trị bệnh, bạn đọc có thể tham khảo qua:

  • Bài thuốc địa hoàng điều trị mồ hôi trộm, đau lưng, mỏi gối, thận âm, nóng trong xương cốt:

Bài thuốc số 1 (Hoàn tả quy): Sử dụng 20 gram thục địa, 16gram sơn dược cùng với sơn thù, câu kỷ tử, thỏ ty tử, cao ban long, ngưu tất mỗi loại 12 gram. Đem tất cả nghiền thành bột, thêm một chút mật rồi hoàn thành viên. Sử dụng 12 gram/ lần, mỗi ngày sử dụng 2 lần (buổi sáng sớm và tối trước khi đi ngủ).

Bài thuốc số 2 (Hoàn đại bổ âm): Thục địa và quy bản mỗi loại 20 gram cùng với hoàng bá và tri mẫu mỗi loại 12 gram. Đem tất cả nghiền nát thành bột mịn, trộn với tủy xương sống lợn rồi hoàn làm viên. Sử dụng 2 lần một ngày với liều lượng là 12 gram/ lần. Uống thuốc lúc bụng đói, có thể uống cùng với nước gừng hoặc nước muối nhạt.

  • Bài thuốc chữa kinh nguyệt không đều và các chứng huyết hư khác

Sử dụng 20 gram thục địa, 12 gram đường quy, 12 gram bạch thược cùng với 6 gram xuyên khung, đem sắc lấy nước uống, có thể chia làm thành nhiều phần nhỏ để dễ uống.

Bài thuốc chữa bệnh đái tháo đường:

Sử dụng 12 gram thục địa, 16 gram thái tử sâm, 20 gram sơn dược cùng với 8 gram ngũ vị tử thành một thang thuốc, rồi đem thang thuốc này sắc lấy nước uống, sử dụng mỗi ngày để đạt hiệu quả như mong muốn.

  • Bài thuốc địa hoàng chữa sốt cao, khát nước, lưỡi đỏ thẫm, khô miệng, lương huyết, tư âm:

Bài thuốc số 1: 16 gam sinh địa hoàng, 12 gram huyền sâm, 12 gram mạch môn, 2 quả trám đập vụn; đem tất cả nguyên liệu sắc lấy nước uống.

Bài thuốc số 2: Sinh địa, huyền sâm, mạch môn mỗi loại 16 gam, đem sắc lấy nước uống hằng ngày.

  • Bài thuốc chữa sốt phát ban, sốt xuất huyết, chảy máu cam:

Bài thuốc số 1: Sắc lấy nước uống 40 gram địa hoàng tươi.

Bài thuốc số 2: Sắc lấy nước uống với các nguyên liệu: 24gram địa hoàng tươi, 12 gram lá sen tươi, 12 gram trắc bá diệp tươi, 8 gam ngải diệp tươi.

Bài thuốc số 3: Sử dụng 16 gam sinh địa hoàng cùng với thạch lộc và mạch môn mỗi loại 12 gram, đem sắc lấy nước dùng.

  • Bài thuốc địa hoàng chữa chàm lở, nhiễm trùng nấm:

Đem sắc lấy nước uống với các dược liệu như: Sinh địa, kinh giới, phòng phong, đường quy, khổ sâm, thương truật (đã sao), thuyền thoái, hồ ma nhân, thạch cao, ngưu bàng tử, cam thảo sống và mộc thông.

  • Bài thuốc chữa lao, viêm khớp dạng thấp, ung thư có hội chứng âm hư nội nhiệt:

Bài thuốc số 1: Sắc lấy nước uống cùng với thanh hao, miết giáp, trị mẫu, đơn bì, tế sinh địa.

Bài thuốc số 2: Sử dụng sinh địa, tri mẫu, hoàng vá, sơn thù, sơn dược, đơn bì, bạch linh, trạch tả, đem sắc lấy nước uống.

Bài thuốc số 3 (Chu đan khê): Sử dụng 2400 gram sinh địa, 480 gram bạch linh, 249 gram nhân sâm, 1200gr mật ong. Đem sinh địa giã nát rồi vắt nước, thêm mật ong nấu sôi; thêm bạch linh và nhân sâm đã tán nhỏ và lọ đậy kín. Đem tất cả nguyên liệu đã sơ chế đem đun cách thủy 3 ngày 3 đêm rồi để nguội. Sử dụng 1 – 2 thìa/ lần, mỗi ngày sử dụng 2 – 3 lần.

  • Bài thuốc địa hoàng trị tiểu đường

Bài thuốc số 1 (Hoàng liên viên): Sử dụng 800 gram sinh địa, 600 gram hoàng liên; đem sinh địa giã nát rồi vắt lấy nước tẩm vào hoàng liên phơi khô, thêm một ít mật, sau đó hoàn thành viên. Dùng 20 viên/ lần, mỗi ngày uống 2 – 3 lần.

Bài thuốc số 2: Đem sắc lấy nước uống cùng với 40 gram địa hoàng, 40 gram sơn dược, 20 gram hoàng kỳ, 20 gram sơn thù, 12 gram tụy heo.

  • Bài thuốc bổ huyết sinh tinh

Nấu cháo cùng với 100 gram gạo tẻ và 50 gram địa hoàng khô, khi cháo chín cho thêm ít dấm và mật. Bệnh nhân dùng cháo khi cháo nguội bớt.

  • Bài thuốc địa hoàng chữa ho ra máu, giãn phế quản, ho khan ít đờm:

Dùng 300ml nước ép địa hoàng tươi hòa với cháo gạo chín, đem đun sôi rồi sử dụng khi đói.

  • Bài thuốc địa hoàng chữa sốt âm ỉ, đau nhức tay chân, ho khan, ho gà:

Dùng sinh địa và thục địa mỗi loại 30 gram, đem nấu lấy nước lọc bỏ bã, sau đó đem hòa với 60 gram mật ong khuấy đều, rồi bắt lên bếp nấu cho đến khi đặc thành siro . Sử dụng mỗi ngày 2 lần, uống 1 – 2 thìa/ lần.

Giá cây địa hoàng

Địa hoàng là một loại cây được du nhập từ Trung Quốc về nước ta bằng cách nhân giống mầm rễ. Hiện nay, cũng không có nhiều nơi nuôi trồng cây thuốc này. Do đó, mọi người thường đến cửa hàng thuốc Đông y, các đại lý bán dược liệu để mua địa hoàng. Được biết giá thành dao động phụ thuộc vào mỗi cơ sở từ 370.000 – 420.000 VNĐ/kg.

Hy vọng với những thông tin về cây địa hoàng được Dược liệu 24h chia sẻ ở trên, sẽ giúp bạn đọc có được những kiến thức hữu ích về loại thảo dược này. Từ đó, có thể sử dụng hoặc giới thiệu cho người thân, bạn bè về một số bài thuốc chữa bệnh từ loại cây này!

Xem thêm:

Dâu tằm: “Tiên dược” chữa bệnh không phải ai cũng biết

Dành dành: 7 bài thuốc quý chữa bệnh cực kỳ hiệu quả

Leave a Reply

Your email address will not be published.