Cỏ xước: 13 bài thuốc hay cho người bị viêm đa khớp

Cỏ xước hay còn được gọi là Ngưu tất Nam

Cỏ xước là cây thuốc nam có nhiều công dụng chữa bệnh được nhiều người nhắc đến, cũng như tìm kiếm. Muốn biết vị thuốc này mang đến những tác dụng gì tuyệt vời cho sức khỏe, hãy để Dược liệu 24h giải đáp cho bạn nhé! 

Cây cỏ xước là cây gì?

Cỏ xước còn có tên Ngưu tất Nam, tên khoa học là Radix Achyranthis asperae.

Là một loại thân thảo, mọc hoang, sống lâu năm, có thể cao tới gần 1m, thân có lông mềm. Lá hình trứng, mọc đối, mép lượn sóng. Hoa nhiều, mọc thành bông ở ngọn, dài 20-30 cm. Quả nang là một túi, có thành rất mỏng, có lá bắc nhọn như gai, dễ mắc vào quần áo khi ta đụng phải. Hạt của cây cỏ xước có hình trứng dài. Người ta nhổ toàn cây, rửa sạch, thái ngắn, dùng tươi hoặc phơi khô, để làm thuốc dùng dần.

Cỏ xước hay còn được gọi là Ngưu tất Nam
Cỏ xước hay còn được gọi là Ngưu tất Nam

Theo Đông y, Ngưu tất Nam có vị chua, đắng, tính mát; vào hai kinh can và thận; có tác dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu, làm lưu thông khí huyết. Cỏ xước còn có khả năng chống viêm tốt ở cả giai đoạn mạn và cấp tính, tác dụng bổ can thận, mạnh gân cốt.

Cây cỏ xước có tác dụng gì?

Theo Đông y:

Cây cỏ xước có tác dụng huyệt huyết, bổ can thận, mạnh gân cốt, trừ ứ, điều kinh, thông tiểu, giải nhiệt, giảm đau. Chủ trị:

  • Bầm máu
  • Viêm gan
  • Nhiễm trùng thận
  • Tăng huyết áp
  • Tăng cholesterol máu
  • Sốt
  • Bệnh gout
  • Kinh nguyệt không đều
  • Bế kinh…

Theo nghiên cứu hiện đại:

  • Giúp đẩy mạnh khả năng tổng hợp protein trong cơ thể
  • Thử nghiệm trên ếch cho thấy dịch chiết cồn cỏ xước gây ức chế tim ếch, khiến mạch máu giãn nở nên có tác dụng hạ áp, làm hưng phấn các cơ ở tử cung.
  • Một số chất trong cỏ này có tác dụng kích thích tiểu tiện, giảm đường và cholesterol trong máu, nâng cao chức năng hoạt động của gan 
  • Hoạt chất saponin trong dược liệu kích thích co bóp cơ trơn tử cung
  • Thành phần ecdysterone là một chất chống mang thai, ảnh hưởng đến sinh sản
  • Cồn chiết xuất từ cỏ này gây ức chế trên tim động vật nhỏ. Trong khi đó, nước sắc từ dược liệu này lại thể hiện tính ức chế đối với cơ tim chó.
  •  Chống viêm, giảm đau, tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể
  • Thử nghiệm trên chuột lớn cho thấy cỏ xước làm giảm độ dính máu, chống đông máu
  • Ngoài ra, hoạt chất Ecdysterone trong cỏ xước còn thể hiện rõ đặc tính giảm mỡ, giảm đường

Cây cỏ xước chữa bệnh gì?

Cây cỏ xước chữa bệnh gì? Là thắc mắc chung của nhiều người. Trong dân gian, cây thuốc ngưu tất nam được dùng để bào chế thành nhiều bài thuốc nam giúp điều trị nhiều loại bệnh lý khác nhau. Bao gồm: Trị cảm mạo phát sốt, sổ mũi, sốt rét, lỵ, viêm màng tai, quai bị, thấp khớp, viêm gan, tăng huyết áp, viêm thận phù thũng, tiểu tiện không lợi; đái dắt, đái buốt, sỏi thận, đau bụng kinh, vô kinh, kinh nguyệt không đều, phụ nữ sau sinh máu hôi không sạch, ngã chấn thương gân cơ, xương khớp, làm giảm cholesterol trong máu, xơ vữa động mạch…

Cây cỏ xước chữa nhiều bệnh hiệu quả cao
Cây cỏ xước chữa nhiều bệnh hiệu quả cao

Lưu ý khi dùng cây cỏ xước

  • Dị ứng với bất kỳ thành phần nào có trong các bài thuốc có cây cỏ này.
  • Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ em cần cẩn trọng khi sử dụng.
  • Người bị bệnh dạ dày, bệnh đường ruột có thể gặp tác dụng phụ như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy… không nên dùng.

Cây cỏ xước có mấy loại?

Có 4 loại, gồm:

  • Cỏ xước Ấn Độ
  • Cỏ xước lông trắng
  • Cỏ xước xù xì
  • Cỏ xước màu xám đỏ

Trong đó, ở nước ta hầu hết loại Cỏ xước lông trắng phổ biến hơn cả. Cây được thu hái về làm thuốc chữa được nhiều bệnh.

Bài thuốc từ cây cỏ xước

Cây cỏ xước được dùng làm nhiều bài thuốc chữa bệnh
Cây cỏ xước được dùng làm nhiều bài thuốc chữa bệnh
  • Chữa các chứng bốc hỏa

Người có các triệu chứng nhức đầu, chóng mặt, đau mắt, ù tai, tăng huyết áp, rối loạn tiền đình, khó ngủ, đau nhức dây thần kinh, rút gân, co giật, táo bón: Rễ cỏ xước 30g, thảo quyết minh sao 20g, tần giao 15g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang, chia 3 lần.

  • Viêm đa khớp dạng thấp

Rễ Ngưu tất Nam tẩm rượu sao 20g, độc hoạt 12g, tang ký sinh 16g, dây đau xương 16g, tục đoạn 12g, đương quy 12g, thục địa 12g, bạch thược 12g, đảng sâm 12g, tần giao 12g, quế chi 8g, xuyên khung 8g, cam thảo 6g, tế tân 6g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, trong 10 ngày.

  • Chữa thấp khớp đang sưng

Rễ Ngưu tất Nam 16g, nhọ nồi 16g, hy thiêm thảo 16g, phục linh 20g, ngải cứu 12g, thương nhĩ tử 12g. Ngày uống 1 thang, trong 7 – 10 ngày liền. Hoặc cỏ xước 40g, hy thiêm 30g, thổ phục linh 20g, cỏ mực 20g, ngải cứu 12g, ké đầu ngựa 12g. Sắc uống ngày một thang.

  • Chữa chứng sổ mũi, sốt

Cỏ xước 30g, đơn buốt 30g, bồ công anh 20g, kim ngân hoa 15g, liên kiều 15g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 – 3 lần.

  • Chữa sổ mũi do viêm mũi dị ứng

Rễ cỏ xước 30g, lá diễn (rau gan heo), đơn buốt (xuyến chi) mỗi vị 20g; kim ngân hoa 15g, liên kiều 15g. Sắc uống ngày một thang, nên uống khi thuốc còn ấm. Dùng trong 5 – 7 ngày.

  • Trị bệnh bạch hầu

Dùng rễ cỏ xước tươi 100 gam, kim ngân hoa 30g, liên kiều 30g cho nước sắc lấy 150ml, để nguội, uống làm nhiều lần trong ngày.

  • Chữa quai bị

Lấy cỏ xước tươi giã nhỏ, chế thành nước súc miệng và uống trong. Còn bên ngoài lấy lượng cỏ xước tươi vừa đủ giã đắp vào nơi quai bị sưng đau.

  • Chống co giật, bại liệt, phong thấp teo cơ, xơ vữa mạch máu

Rễ cỏ xước 40g, tần giao 15g, xương truật 15g, phòng phong 10g, xuyên khung 15g. Sắc lấy nước thuốc uống nhiều lần trong ngày.

  • Chữa trị viêm cầu thận phù thũng, đái đỏ, đái són, viêm gan, đái vàng thẫm, da vàng, viêm bàng quang, đái ra máu:

Rễ cỏ xước 30g, rễ cỏ tranh 15g, mã đề 15g, mộc thông 15g, nhân trần 15g, huyết dụ 15g, lá móng tay 15g, huyền sâm 15g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần.

  • Chữa kinh nguyệt không đều, huyết hư

Rễ cỏ xước 20g, cỏ cú 16g, ích mẫu 16g, nghệ xanh 16g, trữ ma căn 30g, hương phụ 16g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, uống 10 ngày.

  • Chữa suy thận, phù thũng, nặng chân, vàng da

Rễ cỏ xước sao 30g, mã đề cả cây 30g, cúc hoa cả cây 30g, cỏ mực 30g. Sắc ngày uống 1 thang, chia 2 – 3 lần, uống liền trong 7 – 10 ngày.

  • Chữa viêm gan, viêm thận, viêm bàng quang, tiểu vàng thẫm, tiểu đỏ, sỏi thận

Ngưu tất Nam 15g, cỏ tháp bút 15g, mộc thông 15g, mã đề 15g, sinh địa 15g, rễ cỏ tranh 15g. Sắc lấy nước uống với bột hoạt thạch 15g, chia ba lần trong ngày.

  • Chữa trị mỡ máu cao, xơ vữa động mạch, huyết áp cao, nhức đầu chóng mặt, ù tai, mờ mắt

Ngưu tất Nam 16g, thảo quyết minh sao vàng 12g, xuyên khung 12g, hy thiêm 12g, nấm mèo (mộc nhĩ đen) 10g, đương quy 16g, cỏ mực 20g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần. Uống liên tục 20 – 30 ngày một liệu trình.

Cỏ xước được biết đến là một vị thuốc cổ truyền đã sử dụng từ rất lâu trong dân gian. Nhờ có nhiều tác dụng quý nên được dùng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh và cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, Dược liệu 24h khuyên bạn bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để kiểm soát rủi ro cũng như phát huy hết công dụng mà vị thuốc này mang lại cho sức khỏe con người.

Xem thêm:

Cỏ tranh: Vị thuốc số 1 giúp thanh nhiệt, lợi tiểu

Cỏ sữa lá nhỏ: Vị thuốc ven đường chữa bệnh “cực nhạy”

Leave a Reply

Your email address will not be published.